Windows Vista, οικονομική και οικολογική καταστροφή
· 15.10.07, 10:07ΜΜ Νίκος ΓενημάκηςΉδη από τη δεκαετία του 1920, η συστηματοποίηση της μαζικής παραγωγής των αγαθών έφερε στο προσκήνιο ένα νέο όρο: Planned obsolescence, που αδρά μπορεί να μεταφραστεί ως η προσχεδιασμένη αποτυχία ενός προϊόντος μετά από ορισμένη διάρκεια ζωής. Με άλλα λόγια, μια άρρητη ημερομηνία λήξης συνοδεύει κάθε προϊόν, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον καταναλωτή για περιορισμένο χρόνο μετά την αγορά του. Για εμπορικούς λόγους, το χρονικό διάστημα που μπορεί ένα προϊόν να είναι σε χρήση περιορίζεται σκόπιμα από την εταιρία που το παράγει.
Οι τρόποι με τον οποίο αυτό μπορεί να επιτευχθεί είναι πολλοί. Ορισμένα παραδείγματα:
- Το κόστος των επισκευών και των ανταλλακτικών είναι μεγαλύτερο από την αγορά του αντίστοιχου νέου προϊόντος,
- άρση της τεχνικής υποστήριξης του παλαιότερου προϊόντος, ακόμα και αν διατηρεί τη λειτουργικότητά του,
- δημιουργία τάσεων «μόδας» π.χ. κινητά τηλέφωνα και συσκευές αναπαραγωγής MP3 που «φοριούνται», ως προσπάθεια χειραγώγησης του καταναλωτή, και
- ούτε λίγο ούτε πολύ, σκόπιμα ελαττώματα στη σχεδίαση (βλ. το «σφάλμα της χιλιετίας», Y2K bug).
Στον κόσμο της πληροφορικής, η στρατηγική του “planned obsolescence” έχει έναν πρωταθλητή, τη Microsoft. Οι «αναβαθμίσεις» των προϊόντων της, πολλές φορές με αμφισβητήσιμα οφέλη για τον τελικό χρήστη, έχουν δύο χαρακτηριστικά: Είναι ασύμβατες με τις προηγούμενες εκδόσεις, και πρέπει να συνοδεύονται απαραίτητα από αναβαθμίσεις του hardware του υπολογιστή.
Ειδικά με την τελευταία έκδοση του λειτουργικού συστήματος της Microsoft, των Windows Vista, η κατάσταση έχει φτάσει σε οριακό σημείο. Οι εξωφρενικές απαιτήσεις των Windows Vista σε ισχύ επεξεργαστή, μνήμη και κάρτα γραφικών αναγκάζουν τους χρήστες να πετάξουν τους παλιούς τους υπολογιστές στα σκουπίδια, υπολογιστές που θα ήταν πλήρως λειτουργικοί με ένα ελεύθερο λειτουργικό σύστημα όπως το Linux.
Στο παρελθόν η στήλη είχε αναφερθεί σε τρόπους ώστε να αξιοποιήσετε τον παλιό σας υπολογιστή και να τον γλιτώσετε από τα σκουπίδια, με τη βοήθεια του ανοιχτού και ελεύθερου λογισμικού. Στον κόσμο της Microsoft, όμως, δεν υπάρχουν τέτοιες ευαισθησίες. Ήδη η Greenpeace έχει καταγγείλει πως με την είσοδο των Windows Vista στην αγορά, ένας «κατακλυσμός από σκουπίδια» πνίγει τις «υπό ανάπτυξη» χώρες, εκεί όπου η «ανεπτυγμένη» Δύση αδειάζει τα ηλεκτρονικά της απόβλητα, τα οποία είναι τοξικά και απαιτούν ιδιαίτερη διαχείριση.
Έφτασε η ώρα για τον καταναλωτή και τον πολίτη να αναλογιστεί τι πραγματικά είναι αυτό που του προσφέρει η πολυδιαφημισμένη «αναβάθμιση» σε Windows Vista, και τι είναι αυτό που του στερεί. Μαζί με τα παραπάνω, οφείλει να λάβει υπόψη τους καταχρηστικούς όρους χρήσης, την ασφάλεια των προσωπικών του δεδομένων που διακυβεύεται, και την οικτρή απογοήτευση όσων έχουν ήδη κάνει αυτή την «αναβάθμιση».
Η λύση ακούει στο όνομα Linux, το ελεύθερο λειτουργικό σύστημα. Είναι δωρεάν, τεχνικά ανώτερο από τα Windows Vista, δημιούργημα της κοινότητας των χρηστών του, την οποία έχει υπηρετήσει σταθερά από τη δημιουργία του, παραμένοντας μακριά από κάθε μορφής “planned obsolescence”. H αειφόρος ανάπτυξη στο χώρο της πληροφορικής, με σεβασμό στο περιβάλλον και τη στοιχειώδη καταναλωτική ηθική, συμβαδίζει με το ανοιχτό και το ελεύθερο λογισμικό.
Το παραπάνω άρθρο αποτελεί προδημοσίευση από τη στήλη «Νetizen – Πολίτης του Διαδικτύου» της εφημερίδας «Εν Οίκω».
Και για να μη ξεχνιόμαστε…
- Η καθιερωμένη αποδελτίωση της Ελληνικής μπλογκόσφαιρας από τον Αστέρη Μασούρα.
* * *
Πραγματικά από τα πιο πρωτότυπα και ουσιώδη Ελληνικά άρθρα τη χτεσινή ημέρα του blog action day.
Αυτόν την τόσο προφανή διάσταση οικολογίας και λειτουργικών συστημάτων λογισμικού, που ανέδειξες, συνειρμικά δεν την είχα κάνει ποτέ αλλά είναι απολύτως σωστή. Και πάλι μπράβο.
Free as in freedom, λοιπόν.
Μη παραλείψετε να επισκεφθείτε και το «Μετά την εφημερίδα», για ένα ενημερωτικό βίντεο για τα τοξικά ηλεκτρονικά απόβλητα.
Δεν μου αρέσει στο Linux που λινκάρεις το Ubuntu. Καλύτερα να λίνκαρες το distrowatch, το οποίο παρακουλουθεί τα τεκτενόμενα στο χώρο των λινουξ ντίστρο.
Tauros, δεκτή η παρατήρησή σου. Το Ubuntu είναι μεν η προσωπική μου επιλογή, αλλά δεν είναι το μόνο που υπάρχει. Άλλαξα το σύνδεσμο προς το Distrowatch όπως προτείνεις.
Φοβάμαι οτι το άρθρο είναι ανεπαρκές και επιτηδευμένο. Μια αποτυχημένη προσπάθεια επίθεσης ενός εύκολου στόχου.
Πρώτα απ’ όλα, ανάμεσα στις εκδόσεις Windows, υπάρχουν «άπειρες» τεχνολογικές αναβαθμίσεις – καινούργοι επεξεργαστές, μεγαλύτεροι σκληροί, καινοτομική bus τεχνολογία. Είστε σίγουροι οτι ευθύνεται η Microsoft γι’ αυτό; Ο νόμος του Moore είναι αρχαιότερος της Microsoft! Ή μήπως νομίζετε οτι ο χρήστης αναβαθμίζει μόνο κάθε φορά που βγαίνει μια καινούργια έκδοση Windows;
Δεύτερον, τα Vista (όπως κάθε άλλο software απο κάθε άλλο κατασκευαστή) κατασκευάζονται με βάση την εκάστοτε τεχνολογία. Το αντίθετο θα ήταν αξιοπερίεργο, δεν νομίζετε; Σε ποιά άλλη τεχνολογία συμβαίνει το αντίθετο;
Εν τέλει, ποτέ δεν σταματώ να εκπλήσσομαι πόσο εύκολα ξεχνά ο άνθρωπος: τα Windows έφεραν τον υπολογιστή στα πλήθη. Τότε τα λατρέψαμε, τώρα τα μισούμε – παρότι τώρα είναι καλύτερα απο ποτέ…
Όσο για τα Linux, τίποτα δεν είναι δωρεάν…
Ευχαριστούμε για το σχόλιό σας κύριε Γούγλη. Κάθε άποψη είναι καλοδεχούμενη, όμως θα μου επιτρέψετε να διατηρώ κάποιες επιφυλάξεις σε σχέση με αυτά που μας μεταφέρετε.
Ενδεχομένως να παρεξηγήσατε κάτι στο άρθρο, μιας και δεν είναι η υποστήριξη του νέου hardware που αποδοκιμάζεται (το αντίθετο θα έλεγα…) αλλά η απαξίωση του παλιού.
Επιπλέον, οικιακοί και προσωπικοί υπολογιστές και λειτουργικά συστήματα γι’ αυτούς υπήρξαν και πριν τα Windows · εδώ θα μπορούσαμε να πούμε πολλά…
Τέλος, κλείνετε με έναν αφορισμό για το Linux που καλό θα ήταν να αναπτύξετε και να τεκμηριώσετε.
Όπως και να έχει η παρουσία σας εδώ είναι καλοδεχούμενη.
Δεν είμαι πρόθυμος να πληρώνω 200 ευρώ για να κάνω τον υπολογιστή μου να λειτουργεί τη στιγμή που κάτι που είναι δωρεάν κάνει τη δουλειά μου το ίδιο αποδοτικά (για να μην πω και καλύτερα). Η προσκόλληση στα windows μου θυμίζει την προσκόλληση στα κόμματα και τους πολιτικούς της Ελλάδας: είναι τόσο σίγουροι ότι θα τους προτιμήσουμε που δεν ασχολούνται όσο πρέπει με την βελτίωση των προσφερομένων υπηρεσιών.
Όσων αφορά την “τεχνολογία αιχμής” των Vista έχω μια απορία: γιατί η επιφάνεια εργασίας τους έχει τόσο μεγάλες απαιτήσεις τη στιγμή που δεν καταφέρνει τίποτα παραπάνω από το 50% (και πολύ είναι) των δυνατοτήτων του GNOME με COMPIZ; Μήπως (λέω μήπως) η Microsoft έχει κάποιο κέρδος ανεβάζοντας τον πήχη συνεχώς πιο ψηλά; Μήπως η Intel και η NVidia έχουν κάποιο κέρδος; Μήπως υπάρχει συνεργασία;
Χρησιμοποιώ έναν υπολογιστή πολύ μέτριο. Έναν υπολογιστή που χρησιμοποιούσε 35% της RAM μόνο για να τρέχει τα windows, ενώ τώρα κάνει το ίδιο με 3-4 ανοιχτές εφαρμογές. Έναν υπολογιστή που δεν απαιτεί 1GB σκληρού για antivirus (μην αναφερθώ στο κόστος).
Σαφώς τώρα είναι καλύτερα. Σαφώς είναι πιο οικονομικά. Σαφώς είμαι πιο τίμιος από ότι ήμουν. Και σαφώς όσο πιο γρήγορα πιάσει το νόημα ο κόσμος και αρχίσει να χρησιμοποιεί ελεύθερα λειτουργικά τόσο πιο γρήγορα θα αρχίσουν οι εταιρίες να “ανησυχούν” για τους σίγουρους πελάτες που έχουν τώρα.
Και ναι…το Linux είναι δωρεάν (κανένας δε μου ζήτησε ως τώρα ούτε χρήματα ούτε πνευματικά δικαιώματα)
Μπράβο σας παιδιά.