Και στραβά είν' οι γιαλός και στραβά αρμενίζουμε…
· 05.07.09, 03:07ΜΜ Ελένη Καρασαββίδου-ΚάππαΤο πιο «δυνατό» αποτέλεσμα των ευρωεκλογών υπήρξε η άνοδος της άκρας δεξιάς σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στην άνοδο αυτήν (παρά τις ιδιαιτερότητες του Ελληνικού παραδείγματος που παρουσιάζει «παραδοσιακές» Αντι-δυτικές αξίες – με εξαίρεση τον καιρό του ψυχρού πολέμου που αυτό αντιστράφηκε για ευνόητους λόγους γεω-στρατηγικών συγκυριών – και παρά τις άμεσες επιρροές της οικονομικής κρίσης) θα πρέπει να αναγνωρίσουμε τις ευθύνες και σημαντικού μέρους της αριστερής ρητορείας και πρακτικής, που δείχνει να επαναλαμβάνει σταθερά (σε μορφές νέες) τα λάθη της δεκαετίας του ’30. Κι ενώ δεκαετίες η ακροδεξιά καπηλευόταν την αριστερή επιχειρηματολογία περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να επιστρέψει «εξαγνισμένη», («δικαίωμά μου η εθνική καθαρότητα!») η ίδια η αριστερά άργησε στην επεξεργασία νέων δεδομένων, μη απαγκιστρωνόμενη από το «αυτονόητο» της ιδεολογικής της «ανωτερότητας»…
Όμως, στην Ευρώπη η συζήτηση περί «ταυτότητας», παρόλο που δεν απασχολεί όσο πρέπει την γραφειοκρατία των Βρυξελλών και παρόλο που δεν απασχολεί όπως πρέπει καμιά συνιστώσα της πολιτικοκοινωνικής ατζέντας, φαίνεται να δρα πολύ βαθιά. Κι ακριβώς γι’ αυτό γίνεται υποχείριο της (κάθε) εξουσιαστικής ατζέντας που δρα μονίμως πολιτευόμενη τον φόβο και την ανάγκη των ανθρώπων… Κι αυτή η χειραγώγηση δεν μπορεί ν’ απαντηθεί (όπως επιχειρείται από πλευρές της άκρας κυρίως αριστεράς) με εξίσου ρατσιστικές συλλήβδην καταγγελίες των μη ευνοημένων γηγενών, (γιατί αυτοί δέχονται τις πιέσεις), οι οποίοι ως μικρομαγαζάτορες π.χ. νιώθουν ότι αδιαφόρησες γι’ αυτούς όταν έπρεπε, συνωστίζοντάς τους προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Αν κάτι είχε να παρουσιάσει η Δυτική σκέψη στο εσωτερικό της (γιατί στο εξωτερικό πριμοδοτούσε κυρίως έναν οικονομικού τύπου ιμπεριαλισμό) ήταν η οικολογική διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και η έννοια του και της πολίτη. Πολύτιμα, και καθόλου αυτονόητα, ατομικά δικαιώματα και κοινωνικά κινήματα που δεν θα μπορούσαν να δημιουργηθούν και να δράσουν αλλού, ζωογονούσαν ένα χωράφι αλλοπρόσαλλο, διττό, μα κατά τόπους αποτελεσματικό και γενικά ελπιδοφόρο. Και τα δύο όμως φαίνεται να βάλλονται πια από όλες τις εκφάνσεις του πολιτικού παρελθόντος (δεξιά, κέντρο και «ακίνητη» αριστερά).
Αν η δεξιά ακυρώνει τον/την πολίτη μέσω της κατανάλωσης και του εθνικού τοπικισμού, αν το κέντρο ενδιαφέρεται πως θα κλυδωνιστεί λιγότερο «υπέρ πάρτης», η αριστερά το ακυρώνει αντιστρέφοντας πολλές από τις αξίες «της» μέσα από μια «κουλτουριστική» αντιμετώπιση της πραγματικότητας, όπου οι «αξίες» δρουν όχι πολιτικά, όχι με βάση τον κριτικό διαλεκτισμό προς όλες τις πλευρές, μα ως «παγιοποιημένα» προϊόντα…
Έτσι, μιλώντας π.χ. διαρκώς για «αθώους, αδύναμους λαούς» (τον δικό της παλιά άλλους τώρα), αρνήθηκε να δει πόσο πολύπλοκο είναι το εξουσιαστικό παιγνίδι, παθητικοποιώντας μπρος στις ευθύνες τους ομάδες, λες κι έπρεπε να αναλάβει εργολαβικά την αντιπροσώπευσή τους, αντί να τις κινητοποιεί στην αυτοοργάνωση και στην κινηματική λογική. Στον κοινωνιολογικό και νομικό διάλογο πια, ένα ζήτημα αιχμής είναι πόσο ο λεγόμενος «κοινοτισμός» καταργεί τα ατομικά δικαιώματα που συχνά επαγγέλλεται ότι προστατεύει. Με τον όρο κοινοτισμό (σε αυτό το πλαίσιο και μόνο) εννοείται το φαινόμενο που μια ομάδα δρα συνεκτικά ώστε τα συλλογικά της δικαιώματα να πρωτεύουν έναντι των ατομικών δικαιωμάτων, (ουσιαστικό θεμέλιο κι όλων των συλλογικών) ακόμη και καταργώντας την Οικουμενική τους Διακήρυξη. Τα εγκλήματα τιμής π.χ. εναντίον νεαρών τουρκάλων στην Γερμανία κι αλλού, η υποχρεωτική μπούργκα ή μαντήλα, η κλειτοριδεκτομή, η παιδεραστία κ.λ.π. αγωνίζονται να δικαιωθούν νομικά μέσα από αυτήν την έννοια, που έχει συχνά ως συμπαραστάτη μια κουλτούρα δήθεν ανθρωπιστικής κατανάλωσης κι όχι βαθιάς πολιτικής (κι άρα ανθρωπιστικής) δράσης.
Η μονίμως προβληθείσα έννοια του υπεράνω ευθυνών κι εσωτερικών ετερογενειών «καημένου», ουσιαστικά νομιμοποιεί εκ νέου την αποικιοκρατικού τύπου αντιμετώπιση που τον έριξε στο περιθώριο υπέρ των «πλουτοθηρευτικών» (sic) προτεραιoτήτων της Δύσης, μέσα από εξίσου παθητική του οπτική. Το πολύπλοκο, πολυσχιδές αυτό φαινόμενο, δείχνει να το βάζει στην πανευρωπαϊκή ατζέντα με τον απίστευτα απλουστευτικό, ιδιοτελή και κυνικό τρόπο της μόνο η άκρα δεξιά, ψαρεύοντας ψήφους από αξίες που έτσι κι αλλιώς έχει σκοπό ως μελλοντικό πολιτικό πρόταγμα να καταργήσει. Εάν σε αυτό προσθέσουμε και την μικροαστική αντίληψη και βαθιά νομιμοποιημένη από τα μίντια στάση ζωής, που ηθελημένα μπερδεύει την «δυσκολία» με την έλλειψη «υπερκατανάλωσης», και την ιερότητα της επιβίωσης με την μιζέρια του «σιγά μην χάσω την βολή μου», έχουμε (μερικές μόνο) πλευρές ενός εκρηκτικού μείγματος που ανεβάζει την αδρεναλίνη σε ολόκληρη την παλιά ήπειρο…
Ακόμη, η αριστερά γενικά δεν είδε ότι η εξουσία δεν επιβάλλει μόνο στους αλλά και συχνά επιβάλλεται από τους εξουσιαζόμενους, όταν αναγνωρίζουν σε αυτήν όσα από τα κοινά μαζί της εθνικά, ιδεολογικά, φυλετικά, ταξικά, σεξιστικά ή θρησκευτικά χαρακτηριστικά, έχουν μάθει από την κουλτούρα «τους» κατά προτεραιότητα να επενδύουν.
Η επένδυση αυτή κάνει τη θέση στην κοινωνική δομή όχι μόνο οικονομική/ταξική αλλά και ψυχολογική, δημιουργώντας, δίπλα στην οικονομικοκοινωνική ιεραρχία μία άλλη, σημειολογική, με κοινωνική «δυναμική» και δυνητικά αποτελέσματα που μπορεί να ξεπερνούν την πρώτη (οι νοικοκυρές κι οι συνταξιούχοι θα ψήφιζαν Γιάγκο Δράκο του Φώσκολου, ως ιδεατό εαυτό)… Έτσι, η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων της ακροδεξιάς π.χ. ανήκει εμφανώς σε μη ευνοημένους. Αυτό δείχνει να το αντιλαμβάνεται και η ρητορική της, προορισμένη να πριμοδοτεί ποικίλα μικροαστικά ρεφλέξ και συλλογικούς φυλετικοθρησκευτικούς ναρκισσισμούς, «περί καθαρότητας κι ανωτερότητας», όμοια με τους ταξικές απλουστεύσεις της άλλης μεριάς. Ή υιοθετώντας την βασική ναζιστική ρητορική, «παρουσιάζοντας εαυτόν» όχι ως εκπρόσωπο, αλλά ως «κομμάτι του λαού» (βλέπε ονομασία του πιο περίπλοκου μα πάντως σχετικού ΛΑ.Ο.Σ.).
Έτσι οι ακροδεξιοί προβάλλονται ως «νεοαντιστασιακοί», και καταφέρνουν ώστε σημαντικά πληθυσμιακά τμήματα να «ξεχάσουν» ότι ακόμη κι «εκτός νυμφώνος» παραμένουν φασίστες, κι άρα φασιστικά θα χειρίζονταν την είσοδο τους στον τελευταίον, για ν’ απαντήσουμε στον λαϊκισμό τους περί «καθαρότητας» σε σύγκριση με τους – όντως καταδικαστέους – διαπλεκόμενους…
Αυτά δεν πρέπει να γίνονται αφορμή για να μην αναλύσουμε υπαρκτές μέχρι τώρα διαφορές της Ελληνικής ακροδεξιάς από την κεντροευρωπαϊκή υπερτιμώντας την ή για φοβικές από την άλλη αντιδράσεις. Αλλά παρόλο που πολλοί από μας την αντιμετώπιζαν μέχρι τώρα ως «ανέκδοτο», το σίγουρο είναι ότι ακόμη κι αν υπάρχει μικρή πιθανότητα «οι μεγάλοι στρατοί» να επιστρέψουν, δεν θα πρέπει να μας βρουν να χαζογελάμε…
* * *
Σχόλια στο άρθρο