Φαρμακευτικές Μεγαλοβιομηχανίες: Θεραπεία ή Αρρώστια;
· 31.05.10, 02:12ΠΜ Νίκος Γενημάκης
Διαβάζω έκπληκτος πως οι ινσουλίνες της Novo Nordisk και η καλσιποτριόλη (αλοιφή κατά της ψωρίασης) καθώς και ένα αντιπηκτικό (υποθέτω το Innohep) της Leo Pharma πρόκειται να αποσυρθούν από την Ελληνική αγορά γιατί οι εταιρίες δεν συμφώνησαν με τις Ελληνικές αρχές για την τιμή των φαρμάκων. Το γεγονός αυτό προκαλεί διεθνή κατακραυγή και χαρακτηρίζεται από πολλούς ως χυδαίος εκβιασμός και ως κερδοσκοπία στην πλάτη των Ελλήνων ασθενών. Καθόλου άδικα κατά τη γνώμη μου. Επιπλέον, και οι δύο εταιρίες ισχυρίζονται πως το Ελληνικό Δημόσιο τους χρωστάει πολλά εκατομμύρια ευρώ…
Τι ισχύει εντός και εκτός Ελλάδας;
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Κάθε κράτος με Εθνικό Σύστημα Υγείας διαπραγματεύεται – ως οφείλει – την τιμή των φαρμάκων με τις εταιρίες που τα προμηθεύουν. Η Σουηδία, στην οποία ζω και εργάζομαι, μπορεί να βάλει τα γυαλιά σε οποιαδήποτε άλλη χώρα για τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό:
- Διαπραγματεύεται σκληρά την τιμή των φαρμάκων στα οποία θα χορηγηθεί κρατική επιχορήγηση για συγκεκριμένες πάντα ενδείξεις. Οι εταιρίες πρέπει να αποδείξουν πως η τιμή που ζητάνε είναι λογική σε σχέση με την αποδοτικότητα του εκάστοτε φαρμάκου και σε σύγκριση με τα ανταγωνιστικά προϊόντα που είναι εγκεκριμένα για την ίδια ή παρόμοια ένδειξη.
- Αν τυχόν διαπιστωθεί πως κάποιο φάρμακο διατίθεται σε κάποιο άλλο μέρος του κόσμου σε χαμηλότερη τιμή από αυτή της διαπραγμάτευσης, οι κρατικές φαρμακαποθήκες πάνε εκεί και το αγοράζουν.
- Υπάρχει λίστα προτεινόμενων φαρμάκων προς τους γιατρούς που συνταγογραφούν για τον περιορισμό της σπατάλης. Τα φάρμακα χωρίζονται ανά ένδειξη και ταξινομούνται σε πρώτης, δεύτερης, τρίτης κλπ εκλογής, ανάλογα με το πόσο καλά τεκμηριωμένη είναι αποτελεσματικότητά τους και το πόσο η τιμή τους ανταποκρίνεται στην αξία τους. Οι επιδράσεις στο περιβάλλον και ο κίνδυνος δημιουργίας αντίστασης στα αντιβιοτικά (κάτι στο οποίο η Ελλάδα δεν τα πάει ιδιαίτερα καλά…) λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
- Υπάρχει λίστα ανταλλάξιμων φαρμάκων. Ανταλλάξιμα είναι δυο φάρμακα που περιέχουν την ίδια ποσότητα της ίδιας δραστικής ουσίας στην ίδια μορφή (χάπι, υπόθετο, ένεση κλπ.) με κλινικά διαπιστωμένη την ίδια αποδοτικότητα. Ο ασθενής που πάει στο φαρμακείο προμηθεύεται πάντα το φθηνότερο διαθέσιμο φάρμακο που είναι ανταλλάξιμο με αυτό που συνταγογράφησε ο γιατρός.
- Υπάρχει έλεγχος και θεσμική διασφάλιση που αποτρέπει φαινόμενα διαφθοράς σαν κι αυτά που εμφανίζονται στην Ελλάδα.
Αυτά στη Σουηδία. Στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο: Οι φαρμακευτικές εταιρίες όριζαν σχεδόν ό,τι τιμή ήθελαν για τα φάρμακά τους, πλήρωναν μίζες σε γιατρούς και χάριζαν χρυσά στηθοσκόπια σε καθηγητές για να συνταγογραφούν τα φάρμακά τους, ενθάρρυναν τη χρήση πανάκριβων φαρμάκων ενώ υπήρχαν φθηνότερες και καλύτερες εναλλακτικές, πλάσαραν ακατάλληλα φάρμακα ως κατάλληλα για παθήσεις όπου δεν υπάρχουν κλινικά δεδομένα για τη χρησιμότητα των εν λόγω φαρμάκων… και ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό!
Αφού λοιπόν οι φαρμακευτικές εταιρίες για χρόνια ολόκληρα έβγαλαν απίστευτα λεφτά στην πλάτη του Ελληνικού λαού, μόνο όταν φτάσαμε ένα βήμα πριν την χρεωκοπία (και με τα όρνια των κερδοσκόπων και του ΔΝΤ να κάνουν χαμηλές πτήσεις πάνω από το κεφάλι μας), αποφάσισε η Ελλάδα να κάνει ένα δειλό πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση που κινείται η Σουηδία και οι άλλες χώρες… Όχι και ό,τι πιο εύκολο στην παρούσα συγκυρία! Το Δημόσιο, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα των Ευρωπαϊκών αγορών, επιχείρησε να επαναδιαπραγματευτεί τις τιμές των φαρμάκων με τις εταιρίες… Και η αντίδρασή τους ήταν εκβιασμοί και αντίποινα, με θύματα φυσικά τους πιο αδύναμους, τους Έλληνες ασθενείς.
Η περίπτωση του κ. Θανάση (ή, πώς λειτουργεί ο εκβιασμός)
Προσωπικά εκτιμώ πως η απόσυρση των αναλόγων ινσουλίνης (NovoRapid, Insulatard, Levemir, NovoMix κ.α.) της Novo Nordisk θα έχει δραματικές επιπτώσεις στην υγεία πολλών από τους 50.000 Έλληνες διαβητικούς που σήμερα χρησιμοποιούν τα προϊόντα αυτά. Θα μπορούσε να πει κανείς πως υπάρχουν ανταγωνιστικά προϊόντα στην αγορά που μπορούν να υποκαταστήσουν (αν όχι άντικαταστήσουν) τα προϊόντα της Novo Nordisk. Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά…
Σήμερα οι ινσουλίνες διατίθενται σε μορφή «στυλό» για τους ασθενείς. Το «στυλό» είναι η συσκευή για την υποδόρια ένεση της ινσουλίνης, και είναι είτε μιας χρήσης είτε ξαναγεμίζει με αμπούλες της ίδιας εταιρίας. Η Novo Nordisk διαθέτει στην αγορά το στυλό NovoPen για τα δικά της ανάλογα ινσουλίνης. Τόσο το στυλό όσο και τα παράγωγα ινσουλίνης καλύπτονται από πατέντες. Το στυλό δεν δέχεται ινσουλίνη άλλης εταιρίας.
Τι συνεπάγεται όμως η αλλαγή στυλό, πέρα από την οικονομική επιβάρυνση του ασθενή που πληρώνει για αυτόν τον εξοπλισμό; Για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργεί ο εκβιασμός, θα πρέπει να σκεφτεί τις επιπτώσεις της αλλαγής στυλό στην καθημερινότητα του ασθενή.
Ας δούμε για παράδειγμα ένα σενάριο με έναν υποθετικό ασθενή, τον κ. Θανάση που είναι 80 χρονών, χήρος, ζει μόνος του και πάσχει από διαβήτη τύπου 2. Στα φάρμακά του περιλαμβάνονται δυο προϊόντα της Novo Nordisk, το NovoRapid και το Levemir σε δυο διαφορετικά στυλό NovoPen. Ο κ. Θανάσης δεν βλέπει καλά γιατί πάσχει από διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Η μνήμη του πολλές φορές τον προδίδει. Ξεχνάει, μπερδεύεται και κάνει λάθη με τα φάρμακά του. Τα παιδιά του μένουν μακριά και δεν έχει χρήματα για αποκλειστική νοσοκόμα.
Ο κ. Θανάσης, λοιπόν, μια από τις προσεχείς μέρες, πάει στο φαρμακείο για να προμηθευτεί την ινσουλίνη του. Ο φαρμακοποιός του λέει πως η συγκεκριμένη ινσουλίνη δεν υπάρχει και τηλεφωνεί στο γιατρό για να γράψει μια νέα συνταγή για δυο ανάλογα ινσουλίνης που δεν είναι ακριβώς ίδια, αλλά κάνουν περίπου την ίδια δουλειά. Ο φαρμακοποιός προσπαθεί να εξηγήσει όσο πιο καλά μπορεί στον κ. Θανάση πώς λειτουργούν τα νέα στυλό. Τοποθετεί τις αμπούλες και ρυθμίζει τους δοσομετρητές σύμφωνα με τη δοσολογία της συνταγής.
Δυστυχώς, ούτε η όραση ούτε η μνήμη του κ. Θανάση τον βοηθούν να αφομοιώσει τις οδηγίες. Μπερδεύει τα δύο στυλό με αποτέλεσμα να λαμβάνει 50 μονάδες ινσουλίνης τη μέρα αντί για τις συνταγογραφημένες 30. Η γλυκόζη στο αίμα του πέφτει δραματικά, και ο κ. Θανάσης σωριάζεται αναίσθητος στο κλιμακοστάσιο της οικοδομής… Οι γείτονες τον βλέπουν και καλούν ασθενοφόρο.
Προϊόντα Leo Pharma
Ας ξεκινήσουμε από τα απλά. Το Innohep είναι ένα αντιπηκτικό σε ενέσιμη μορφή που ανήκει στην κατηγορία των ηπαρινών χαμηλού μοριακού βάρους. Υπάρχουν κι άλλα τέτοια φάρμακα στην αγορά και όλα τους λειτουργούν εξίσου καλά. Αν σήμερα το Ιnnohep αποσυρθεί από την αγορά, μάλλον δεν πρόκειται να λείψει σε κανένα.
Η καλσιποτριόλη είναι το πατενταρισμένο (και συνεπώς ιδιαίτερα ακριβό) φάρμακο της Leo Pharma κατά της ψωρίασης που είναι μια χρόνια δερματική πάθηση. Η ψωρίαση μπορεί να ελεγχθεί αλλά δεν μπορεί να θεραπευτεί ριζικά. (Επίσης, δεν είναι μεταδοτική και δεν έχει καμιά σχέση με την ψώρα!!!) Στην Ελλάδα υπάρχουν δύο αλοιφές με αυτό το φάρμακο: Το Dovonex (σκέτη καλσιποτριόλη) και το Dovobet (καλσιποτριόλη με κορτιζόνη). Υπάρχουν και άλλα εγκεκριμένα φάρμακα και θεραπείες για την ψωρίαση, αλλά το κόστος και οι παρενέργειες, σε συνδυασμό με τις υπάρχουσες πατέντες φαρμάκων, κάνουν δύσκολη την αντικατάσταση της καλσιποτριόλης στη θεραπεία της ψωρίασης.
Κάτι που έμαθα από αντιπρόσωπο της Leo Pharma στη Σουηδία είναι πως το Dovobet (καλσιποτριόλη με κορτιζόνη) χρησιμοποιείται στη θεραπεία του ατοπικού εκζέματος στην Ελλάδα. Δεν μπόρεσα ποτέ να διασταυρώσω αυτήν την πληροφορία, αλλά αν όντως ισχύει τότε απαιτείται περαιτέρω έρευνα από πλευράς των Ελληνικών αρχών. Η κορτιζόνη έχει σαφώς αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα ενάντια στο έκζεμα, όμως δεν υπάρχει καμιά έρευνα και καμιά επιστημονική βάση που να δικαιολογεί τη χορήγηση καλσιποτριόλης σε τέτοιες περιπτώσεις. Τόσο ο υπογράφων όσο και οι συνάδελφοι που είμαστε παρόντες στην ενημέρωση αναρωτηθήκαμε τι το θετικό προσφέρει το Dovobet σε τέτοιους ασθενείς… εκτός από τις πιθανές παρενέργειες της καλσιποτριόλης και τον πολλαπλασιασμό του κόστους θεραπείας!
Ποιος χρωστά σε ποιον;
Το όλο ζήτημα που προέκυψε φέρνει στο προσκήνιο το θέμα των πατεντών στα φάρμακα. Το θέμα δεν μπορεί να αναλυθεί εδώ στην πλήρη του έκταση, αλλά συνοπτικά η άποψη του υπογράφοντα είναι ναι στις πατέντες φαρμάκων, υπό την προϋπόθεση πως βοηθούν την έρευνα και την τεχνολογική εξέλιξη δεν οδηγούν σε μονοπώλια και αισχροκέρδεια.
Στην προκειμένη περίπτωση η αισχροκέρδεια είναι προφανής. Η Ελλάδα οφείλει να θέσει σε πρώτη προτεραιότητα την υγεία των πολιτών της άσχετα από τους ισχυρισμούς των φαρμακευτικών εταιριών. Το να αναγκαστούν οι ψωριασικοί να στραφούν στο εξωτερικό ή στη μαύρη αγορά για να πάρουν τα φάρμακά τους, ή το να μείνει ο κ. Θανάσης στον τόπο δεν είναι λύση! Με κάθε νόμιμο μέσο, οι πατέντες της Leo Pharma και της Novo Nordisk στα αποσυρόμενα προϊόντα πρέπει να ακυρωθούν ώστε να υπάρχει επάρκεια των φαρμάκων στην αγορά!
Η εξυγίανση του συστήματος πατεντών, σε συνδυασμό με την πάταξη της αισχροκέρδειας και της διαφθοράς στο χώρο της Υγείας είναι επιτακτική ανάγκη στο κρίσιμο σημείο που βρισκόμαστε. Αν αυτά γίνουν, τότε μπορούμε να διαπραγματευτούμε με νέους όρους τις οικονομικές μας διαφορές με τις φαρμακευτικές εταιρίες… ώστε να γνωρίζουμε, πλέον, ποιος χρωστά σε ποιον! Αν, φυσικά, υπάρχει η πολιτική βούληση…
Δυο λόγια για μένα
Σπούδασα Ιατρική στην Ελλάδα και εδώ και 4 χρόνια ζω και εργάζομαι στη Σουηδία ως ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής. Δεν συνηθίζω να αρθρογραφώ για ιατρικά θέματα αλλά το κάνω όταν θεωρώ πως το πράγμα φτάνει στο «και μη παρέκει». Δεν έχω καμιά δοσοληψία με καμιά φαρμακευτική εταιρία.
Ανανέωση 14/6/2010: Μετά από νέα διαπραγμάτευση με το Δημόσιο, οι ινσουλίνες της Novo Nordisk δεν αποσύρονται από την αγορά. Νέες τιμές ισχύουν από σήμερα.
* * *
Άρθρα σαν και αυτό, πρέπει να υπάρχουν και στα αγγλικά, για να μπορούμε να προωθήσουμε την πληροφορία σε περισσότερα μέσα.
Μετά χαράς να το μεταφράσω, αν και μέχρι στιγμής δεν βλέπω και πολύ ενδιαφέρον από τους άμεσα θιγόμενους (τους Έλληνες)!
Αγαπητέ Νίκο,
Ονομάζομαι Ελένη και πάσχω από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 από την ηλικία των 13 ετών. Σήμερα είμαι 41, παντρεμένη με δύο παιδιά. Έχω μάθει να ζω με τον διαβήτη μου και μάλιστα έχω καταφέρει να τον ρυθμίσω…τιμές A1c κάτω από 6,7%. Και αυτό, τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιώντας τις σύγχρονες ινσουλίνες, πότε της Novo Nordisk και πότε της Sanofi. Σήμερα, είμαι σε εντατικοποιημένο σχήμα με Levemir το βράδυ και NovoRapid σε κάθε γεύμα. Και οι δύο ινσουλίνες ανήκουν στη Novo Nordisk. Και οι δύο, χορηγούνται με προγεμισμένα στυλό. Λόγω της αναταραχής που προέκυψε τις τελευταιές μέρες, πανικόβλητη έτρεξα στο φαρμακείο της γειτονιάς μου για να προμηθευτώ ινσουλίνες. Πήρα από ένα κουτί, αλλά δεν ησύχασα. Έτσι, έκανα ένα στοκ, που με κρατά για δύο μήνες με αυτήν τη θεραπεία.
Τηλεφώνησα και στον ιατρό που με παρακολουθεί, καθηγήτης με χρυσό στηθοσκόπιο, όπως αναφέρεις, αλλά και με χρυσή καρδιά και προσφορά, τουλάχιστον στη δική μου ζώη, (ελπίζω να γίνεις και εσύ κάποτε) και με διαβεβαίωσε ότι τελικά δεν θα υπάρξει πρόβλημα με τα συγκεκριμένα φάρμακα. Μάλιστα, μου ανέφερε ότι η εταιρεία Novo Nordisk, πρότεινε στον ΕΟΦ μέχρι να λυθείθ οριστικά το θέμα, να διανέμει δωρεάν τις ινσουλίνες, αλλά ο ΕΟΦ δεν το δέχτηκε. Δεν συμφωνώ με τις πρακτικές των φαρμακευτικών, αλλά δεν μπορώ κόλας να διαβάζω να τις κατηγορούν με αυτό τον τρόπο. Εμένα, τα νέα φάρμακα της Novo Nordisk μου έχουν σώσει τη ζωή. Παλιά πάθενα συχνά υπογλυκαιμίες και μάλιστα σοβαρές. Σήμερα, έχω την καλύτερη ρύθμιση από ποτέ και μάλιστα, με μεγάλη ασφάλεια. Κλείνοντας και ελπίζοντας ότι δεν σε (σας) κούρασα, θα ήθελα να σε διορθώσω σε κάτι. Οι σύγχρονες ινσουλίνες που λές, όλων των εταιρειών, είναι σε προγεμισμένα στυλό. Είτε Novo Nordsik, είτε Sanofi, είνια το ίδιο απλό σύστημα χορήγησης. Και λόγω, όπως ανέφερε και προηγουμένως, έχω διαβήτη 28 χρόνια, η ινσουλίνη insulatard που αναφέρεις, δεν υπάρχει καν σήμερα, είναι παλιά ινσουλίνη, ποιθανότατα ούτε εσύ πρέει να την πρόλαβες στην ιατρική.
Ευχαριστώ για το χρόνο σας.
Ελένη, ευχαριστώ που μοιράστηκες αυτές σου τις σκέψεις μαζί μας. Τα όσα έγραψα δεν έχουν ως σκοπό να υποβαθμίσουν την αξία των φαρμάκων για τα οποία μιλάμε. Αντίθετα επιθυμώ να θίξω το ζήτημα της αισχροκέρδειας των φαρμακοβιομηχανιών, που ευδοκιμεί χάρη στην ανοχή και τη στήριξη του διεφθαρμένου Ελληνικού κράτους. Συμμερίζομαι τη δύσκολη θέση στην οποία βρέθηκες και τον πανικό που σε έκανε να τρέξεις στο φαρμακείο και να αγοράσεις μαζικά ινσουλίνες. Πιθανότατα στη θέση σου να έκανα το ίδιο!
Το Insulatard υπάρχει ακόμα, μόνο του και ως συστατικό του NovoMix. Στη Σουηδία είναι το φάρμακο πρώτης εκλογής για συνδυασμό με ινσουλίνη ταχείας δράσης στον διαβήτη τύπου 2. Αν ο ασθενής τάση προς υπογλυκαιμία, τότε αντικαθίσταται από Levemir ή (συνηθέστερα) Lantus. Πολλοί ασθενείς τα καταφέρνουν μια χαρά με Insulatard, που είναι κατά πολύ φθηνότερο και έτσι και οι ασθενείς και το Δημόσιο γλιτώνουν πολλά χρήματα. Γιατί το Ελληνικό Δημόσιο δεν κάνει το ίδιο; Και γιατί υπάρχουν μόνο προγεμισμένα στυλό μιας χρήσης διαθέσιμα;!;
Μπορώ να διαβεβαιώσω τον οποιοδήποτε πως η φροντίδα υγείας που απολαμβάνουν Σουηδοί διαβητικοί κάνοντας χρήση αυτών των «απαρχαιωμένων» ινσουλινών σε επαναχρησιμοποιήσιμα στυλό δεν υπολείπεται σε τίποτα αυτής των Ελλήνων! Και το ξαναλέω: Δεν θέλω σε καμιά περίπτωση να υποβαθμίσω την αξία προϊόντων όπως το Lantus και το Levemir! Αν όντως ήταν άχρηστα, τότε ο εκβιασμός των εταιριών θα έπεφτε στο κενό…
Κατά τη γνώμη μου είναι ευτυχές που το στυλό της Sanofi μοιάζει με αυτό της Novo Nordisk. Γνωρίζεις όμως τι δικαστικό πόλεμο έκανε η Novo Nordisk στη Sanofi για να το αποτρέψει αυτό; Το πρόσχημα των αγωγών ήταν οι πατέντες της Novo Nordisk για τη συσκευή. Το διακύβευμα, κατά τη γνώμη μου, ήταν το ποια εταιρία θα επικρατήσει στην αγορά, ποιο ολιγοπώλιο θα γίνει μονοπώλιο…
Επίσης, δεν θα ήταν πολύ καλύτερα αν ο ασθενής και ο γιατρός μπορούσαν να επιλέξουν το συνδυασμό ινσουλίνης-στυλό σύμφωνα με τα δικά τους κριτήρια χωρίς την τροχοπέδη των πατέντων, ανεξάρτητα από το ποια εταιρία κατασκευάζει το κάθε κομμάτι; Αυτό για σένα ίσως να μην έχει και μεγάλη σημασία, αλλά για κάποιον ηλικιωμένο με επιπλεγμένο διαβήτη σαν τον κ. Θανάση του παραδείγματος, η ευχρηστία και η αναγνωρισιμότητα του στυλό είναι τουλάχιστο το ίδιο σημαντική με τις ιδιότητες της ίδιας της ινσουλίνης.
Ευχαριστώ κι εγώ με τη σειρά μου και ελπίζω να μη σε κούρασα!
Κάτσε βρε Νίκο, πόσο κάνει η Novorapid ; Η flexpen (δηλαδή το στυλό Pen) είναι 5χ3μλχ100iu στα 38.60ευρώ εδώ. Πόσο είναι Σουηδία ;
Γιατί εδώ στην Ελλάδα το Panadol κάνει 0.66 τα 20 χάπια των 500 και στο Βέλγιο τα αγοράζεις 5.50 ευρώ.
Για τις παράλληλες εξαγωγές γνωρίζεις ; Πώς θα ήταν δυνατόν να γίνονταν αν δεν ήταν εκπληκτικά κάτω οι τιμές ;
Για την συνταγογράφηση έχεις δίκιο αλλά κατ‘εμέ η Novo αποσύρεται, δεν εκβιάζει ακριβώς επειδή δεν βγαίνει. Οι εργαζόμενοι της είναι σε 2μηνη άδεια μετ‘αποδοχών μέχρι να βρουν δουλειά – αυτό δε μου φαίνεται σαν εκβιασμός.
Tα φαινόμενα παραοικονομίας και διαφθοράς στο ΕΣΥ –και όχι μόνο- δεν είναι μεμονωμένα, όπως θέλαμε να πιστεύουμε παλιότερα, αλλά έχουν αποκτήσει δομικό χαρακτήρα. Και δεν εννοώ μόνο το γνωστό φακελάκι που είναι ίσως η κορυφή του παγόβουνου αλλά κυρίως την συστηματική συναλλαγή των γιατρών με τις φαρμακευτικές εταιρείες και τις εταιρείες ιατρικού εξοπλισμού. Με αποτέλεσμα την έκρηξη του κόστους περίθαλψης και την επιδείνωση των ούτως η άλλως προβληματικών ασφαλιστικών ταμείων. Το πρόβλημα της διαφθοράς και της σπατάλης στο ΕΣΥ είναι υπαρκτό και χρειάζεται εκτός από πολιτική λύση και την υιοθέτηση από το προσωπικό του μιας στάσης προσωπικής υπευθυνότητας, αξιοπρεπείς συμπεριφοράς, και ηθικής ακεραιότητας.
Δοκ, το NovoRapid FlexPen κάνει 396 κορώνες, είναι δηλαδή οριακά ακριβότερο από την Ελλάδα με τη σημερινή ισοτιμία. Αυτό όμως συνέβη μετά τον πρόσφατο καταποντισμό του ευρώ. Σκέψου επίσης πως το ονομαστικό κατά κεφαλή ΑΕΠ της Σουηδίας ήταν 50% πάνω από το Ελληνικό ΠΡΙΝ την κρίση… Με βάση αυτό η κατά 19% μείωση που ζήτησε το Ελληνικό Δημόσιο είναι πολύ λίγη, ειδικά αν σκεφτεί κανείς τα παρελθόντα κέρδη των εταιριών στην Ελλάδα και την παρούσα τους προοπτική κερδοφορίας.
Σε άλλα φάρμακα δεν θα χρειαστεί καν να κάνεις τέτοιες αναγωγές. Όσο για τις παράλληλες εξαγωγές έχω αναφερθεί στο κείμενο – είναι εισαγωγές από την οπτική γωνία της Σουηδίας.
Δεν ξέρω αν σε ικανοποιεί η απάντησή μου, αλλα σίγουρα χρειαζόμαστε να πούμε πολλά ακόμα για το σχηματισμό πλήρους εικόνας!
Κωνσταντίνε συμφωνώ, η διαφθορά πρέπει να καταπολεμηθεί και σε προσωπικό και σε θεσμικό επίπεδο. Η Σουηδία με τον τρόπο που περιέγραψα παραπάνω δίνει το παράδειγμα για το πώς με απλά μέσα (π.χ. λίστα ανταλλάξιμων φαρμάκων) μπορεί κανείς να καταπολεμήσει θεσμικά τη διαφθορά.
Δοκ, κάτι ακόμα! Είπαμε πώς το ονομαστικό κατά κεφαλή ΑΕΠ της Σουηδίας ήταν 50% πάνω από το Ελληνικό πριν την κρίση. Από αυτό το ΑΕΠ, οι δαπάνες της Σουηδίας το 2007 ήταν 1,2%. Πόσο λές να ήταν της Ελλάδας;
2,4% !!! Ακριβώς το διπλάσιο! Δηλαδή οι Έλληνες βγάζαν τα δυο τρίτα από τους Σουηδούς αλλά τα λεφτά που δίναν στα φάρμακα ήταν διπλάσια κατ’ αναλογία ΑΕΠ και 33% πάνω σε απόλυτες τιμές ανά άτομο. Γιατί; Τόσο καλύτερη φροντίδα υγείας είχαν οι Έλληνες το 2007;!;
Στην αγορά της Ελλάδας λέει η Novo Nordisk δεν βγαίνει… ενώ στη Σουηδία βγαίνει;!
Και φυσικά, είναι αδύνατο να καλυφθεί αυτό το χάσμα μόνο με την επαναδιαπραγμάτευση των τιμών. Χρειάζεται ριζική αναθεώρηση την πολιτικών υγείας.
Φίλτατε γιατρέ
Λίγο υπερβολική τη βρίσκω την προσέγγιση για τις πατέντες. Γιατί θα επενδύονταν δισεκατομμύρια στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων, χωρίς την προστασία της πατέντας, τουλάχιστον για κάποια χρόνια; Εδώ ο άλλος ένα παπούτσι σχεδιάζει και το κατοχυρώνει με πατέντα εφ’ όρου ζωής. Το φάρμακο που έχει τόσο κόστος να αναπτυχθεί δεν πρέπει να προστατεύεται;
Αν θες τη γνώμη μου, ένας τρόπος να φτηνύνουν τα φάρμακα θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη διάρκεια της πατέντας. Όμως αυτό το θέμα δεν το ξέρω καλά.
Να σου πω για άλλα που τα ξέρω καλύτερα. Το φάρμακο στην Ελλάδα είναι μια πονεμένη ιστορία. Αδιαφανές και ανεξέλεγκτο. Όμως δεν είναι όλα τα φάρμακα ίδια ούτε όλες οι εταιρείες ίδιες… Μη βλέπεις την κορυφή του παγόβουνου μόνο.
Το NovoRapid FlexPen το αγοράζεις στη Σουηδία 396 κορώνες ενώ η Novo το πουλάει 342 κορώνες δηλαδή 35,6 €.
Στην Ελλάδα με την παλιά τιμή το αγόραζες 49,66€ ενώ η Novo το πουλούσε 31,12 €. Τώρα το αγοράζεις (αν το βρεις) 38,6€ και της novo της ζητάνε να το πουλήσει 23,96€.
Σου φαίνεται ίσως τώρα πιο λογικό το να μη βγαίνει;
Αναρωτιέσαι που πάνε τα λεφτά; Για σκέψου….
Πάντως να ταμεία πληρώνουν την τιμή που αγοράζεις εσύ και όχι την τιμή που πουλάει η εταιρεία, στην Ελλάδα τουλάχιστον.
Χαιρετισμούς
Ζαχαρίας…
Ζαχαρία ευχαριστώ για το σχόλιο. Τα όσα γράφεις για τις τιμές των φαρμάκων και τους μεσάζοντες είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα και καλό είναι που πλέον ανοίγει η συζήτηση γύρω από αυτά τα θέματα. Στο άρθρο πολλά πράγματα τα έγραψα συνοπτικά, και απέφυγα να αναφερθώ εκτενώς στο σύστημα επιχορηγήσεων των φαρμάκων στη Σουηδία, που συνεπάγεται πως κανείς μπορεί να προμηθεύεται τα φάρμακα πληρώνοντας ένα μέρος μόνο από τη λιανική τιμή. Όσο πιο πολλά ξοδεύεις σε φάρμακα, τόσο αυξάνει το ποσοστό της επιδότησης που κλιμακώνεται μέχρι το 100%. Το δημόσιο ασφαλιστικό ταμείο και εδώ πληρώνει κάποιους μεσάζοντες, αλλά τα ποσά αυτά δεν εκτροχιάζονται όπως στην Ελλάδα.
Αν βέβαια οι φαρμακοβιομηχανίες θεωρούσαν (ή θεωρούν) πως το βρώμικο καθεστώς γύρω από τα φάρμακα έπληττε τα συμφέροντά τους, γιατί δεν το κατήγγειλαν και άφησαν τα πράγματα να εξελιχθούν ως εδώ; Η σιωπηρή τους συναίνεση σε αυτό το καθεστώς, καθώς και τα δημοσιονομικά δεδομένα (βλέπε pharmaceutical expenditure per capita) οδηγούν ακριβώς στα αντίθετα συμπεράσματα!
Τώρα στο ζήτημα των πατεντών, την άποψή μου την έχω καταθέσει παραπάνω, και βασικά είναι ναι υπό προϋποθέσεις. Θεωρώ πως με την αυτο-απαξιωτικό τρόπο που η Leo και ακόμη περισσότερο η Novo χειρίστηκαν το θέμα, οι προϋποθέσεις αυτές καταστρατηγήθηκαν. Καμιά από τις δύο εταιρίες πλέον δεν έχει το δικαίωμα να επικαλείται το κοινωφελές των πατεντών για την προστασία της έρευνας κλπ. σε ένα γενικόλογο πλαίσιο ενώ οι συγκεκριμένες πράξεις τους πλήττουν τόσο βαριά τους Έλληνες ασθενείς.
Νίκο νομίζω πως τα συστήματα τα καθορίζουν πρωτίστως οι κυβερνήσεις και τα κράτη και μετά οι επιχειρήσεις.
Η στάση των εταιρειών με την απόσυρση φαρμάκων σίγουρα δεν είναι σωστή όμως και οι μειώσεις 20, 23, 25, 27% με το τσεκούρι, χωρίς κανένα σκεπτικό είναι λογικό να δημιουργήσουν ακρότητες. Όταν σπέρνεις ανέμους, θερίζεις θύελλες…
Αλήθεια ξέρεις ότι κάποιες εταιρείες «κάνουν πάρτι» για πολλά προϊόντα τους που μειώθηκαν μόνο τόσο;;;;;;
Είναι πολιτική αυτή; χτυπάμε όπου να ‘ναι θεωρώντας εκ προοιμίου ότι όλοι είναι απατεώνες;
Αλήθεια γιατί εξαιρέθηκαν από τις μειώσεις τα ορφανά φάρμακα και τα παράγωγα αίματος;
Αυτά είναι καλύτερα φάρμακα από τις ινσουλίνες, τις ηπαρίνες, τα ογκολογικά, τα αντιρετροϊκά, τα υπολιπιδαιμικά, τα ορμονικά κ.α.;
Α και κάτι άλλο. Δεν σου κάνει εντύπωση ότι γκρινιάζουν η Novo και η Leo;
Τι πάθανε οι Δανοί, αμοκ; Οι μεγάλοι του χώρου που πήγαν; Κανένας δεν μιλάει; Είναι χαρούμενοι; Μάλλον όχι. Μήπως θίγονται λιγότερο; Μήπως κάποιοι απέκτησαν μεγαλύτερα προβλήματα από κάποιους άλλους;
Μήπως κάποιοι αντέχουν περισσότερο από κάποιους άλλους;
Φίλε Νίκο, η λύση για το φάρμακο δεν είναι στις τιμές και στην άστοχη και ακατανόητη μείωσή τους. Οι τιμές σαφώς πρέπει να ελέγχονται, αλλά με συστήματα αναφοράς τουλάχιστον, αφού είμαστε ανίκανοι να αξιολογήσουμε την πραγματική αξία ενός φαρμάκου για να του δώσουμε τιμή.
Η λύση είναι στην παρακολούθηση της συνταγογράφησης και στην σωστή επιλογή των προϊόντων που θα καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία (ή έστω στον σωστό καθορισμό ποσοστού κάλυψης ανά προϊόν), στην εφαρμογή evidence based θεραπευτικών πρωτοκόλων, στην σωστή αξιολόγηση και ανταμοιβή των γιατρών, στην ευσυνείδητη άσκηση της ιατρικής (άρα και της συνταγογραφίας…), στη σωστή χρήση των διαγνωστικών εξετάσεων και σε αρκετά άλλα ακόμη….
Πόσα χρόνια λες να θέλουμε στην Ελλάδα για να τα κάνουμε όλα αυτά;
Μην γελιέσαι, δεν προσπαθώ να αθωώσω τις εταιρείες. Αλλά δεν θα τις ενοχοποιήσω, αποκλειστικά κιόλας, και μάλιστα συλλήβδην…
Άκου τώρα τι γίνεται: ζητάνε τώρα στις συνταγές που γράφονται στα ταμεία να γράφει ο κάθε θεράπων ιατρός το ΑΜΚΑ του, στο πλαίσιο της εφαρμογής της παρακολούθησης της συνταγογραφίας. Και πολλοί αρνούνται να το γράψουν γιατί είναι λέει «ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο»! Αποτέλεσμα: τρέχουν περα-δώθε στο ΙΚΑ οι γριές γιατί δεν εκτελούν τις συνταγές οι φαρμακοποιοί, αφού τελικά δεν τους τις πληρώνουν τα ταμεία…
Και για να μην ξεχνιόμαστε: ΟΧΙ στην απόσυρση φαρμάκων από την Ελληνική αγορά!
ΟΧΙ όμως και σε ανεύθυνες πολιτικές που αναστατώνουν ασθενείς, εταιρείες, γιατρούς, εργαζόμενους στο χώρο.
Ζαχαρίας
Ζαχαρία, ίσως να μην έχω δώσει αρκετά δείγματα γραφής μιας και σπάνια γράφω για ιατρικά θέματα, αλλά μπορώ να σε διαβεβαιώσω πως δεν υπάρχει τίποτα το «συλλήβδην» στην παρούσα τοποθέτηση. Τα στοιχεία και οι εκτιμήσεις που παρέθεσα καταδεικνύουν σαφέστατα την ευθύνη του Ελληνικού κράτους για την παρούσα κατάσταση. Το είπα και πριν – χωρίς ριζική αλλαγή των πολιτικών υγείας, καμιά επαναδιαπραγμάτευση τιμών φαρμάκων δεν πρόκειται να μας σώσει. Γι’ αυτό και προβάλλω ως αίτημα τη θεσμική θωράκιση του ΕΣΥ από τη διαφθορά, έχοντας τη Σουηδία ως παράδειγμα.
Δεν γνωρίζω το σκεπτικό της απόφασης του Δημοσίου να εξαιρέσει τα ορφανά φάρμακα από την επαναδιαπραγμάτευση, γι’ αυτό και αδυνατώ να την κρίνω. Επίσης, δεν γνωρίζω ποιοι ακριβώς «κάνουν πάρτι» για το ότι οι τιμές τους μειώθηκαν μόνο τόσο αλλά μπορώ να υποψιαστώ πως υπάρχουν κάποιοι που με μηδαμινή προσφορά στην έρευνα και χάρη στην ελευθερία που τους είχε δώσει το Δημόσιο να ορίζουν τις τιμές των φαρμάκων όσο θέλουν, είχαν τεράστια περιθώρια κερδοφορίας τα οποία σήμερα ελάχιστα θίγονται. Το θέμα όμως που με απασχολεί είναι άλλο, και είναι η απόφαση των συγκεκριμένων δύο εταιριών να αποσύρουν τα φάρμακά τους. Γι’ αυτό το λόγο αναφέρομαι σε δύο εταιρίες συγκεκριμένα.