Το περιτείχισμα του Λευκού Πύργου κινδυνεύει
· 12.10.05, 03:55ΠΜ Νίκος Γενημάκης
Από παλιές καρτ-ποστάλ, φωτογραφίες, χάρτες και ιστορικά έγγραφα γνωρίζουμε πως στο παρελθόν ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης ήταν αρκετά διαφορετικός: Γύρω του υπήρχε το περιτείχισμα που είχε χτίσει το 16ο αιώνα ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής. Ο Λευκός Πύργος δεν ήταν ένα αυτόνομο κτίσμα, αλλά αποτελούσε μέρος της οχύρωσης της πόλης μαζί με το περιτείχισμα, το οποίο επέζησε μέχρι τη δεκαετία του ‘30, όποτε και κατεδαφίστηκε.
Πρόσφατα, τα έργα για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου του Λευκού Πύργου έφεραν στο φως ένα μέρος αυτού που απέμεινε από το παλιό περιτείχισμα. Παρά την σημαντική αρχαιολογική αξία των ευρημάτων, ο Δήμος της Θεσσαλονίκης αντιμετώπισε το θέμα απαξιωτικά. Ούτε λίγο ούτε πολύ, αυτό που πρότεινε είναι η κατάχωση των ευρημάτων.
Η στάση της δημοτικής αρχής δεν πρέπει να εκπλήσσει κανένα. Και άλλα ιστορικά μνημεία και τοποθεσίες της πόλης έχουν υποστεί τις συνέπειες αυτής της συνειδητής απαξίωσης, που κρατά πολλά χρόνια τώρα. Μάρτυρες γι’ αυτό αποτελούν:
- οι πολυκατοικίες των επτά ορόφων πάνω στα αρχαία γύρω από την πλατεία Ναυαρίνου,
- το «Αλκαζάρ», πρώην μουσουλμανικό τέμενος που έγινε τσοντάδικο (Σας σοκάρει η λέξη; Ναι, τσοντάδικο!) και τώρα είναι εγκαταλελειμμένο και έτοιμο να καταρρεύσει,
- το πάρκινγκ στην πλατεία Ελευθερίας, το χώρο από όπου ξεκίνησε η επανάσταση των Νεότουρκων, και το χώρο εξευτελισμού και μαρτυρίου των Εβραίων της Θεσσαλονίκης λίγο πριν την «Τελική Λύση»,
- και πολλά, πολλά άλλα που είναι αδύνατο να απαριθμηθούν σε ένα μόνο άρθρο.
Έτσι λοιπόν είναι προφανές πως ούτε το λεγόμενο «σύμβολο της πόλης» θα γλίτωνε από το μένος των δημοτικών αρχόντων.
Ευτυχώς, υπήρξε αντίδραση από το Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, που είχε ζητήσει την παύση των εργασιών γύρω από το Λευκό Πύργο. Μια παρέμβαση που μάλλον είχε αντίκρυσμα, καθώς ανάγκασε το Υπουργείο Πολιτισμού να ζητήσει επανεξέταση του θέματος από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Καθώς το ζήτημα του περιτειχίσματος επανεξέταζεται, φαίνεται πως είναι αναγκαία η εγρήγορση και η κινητοποίηση των πολιτών της Θεσσαλονίκης, για να αποτραπεί η καταστροφή άλλου ενός ιστορικού της μνημείου.
* * *
Σήμερα είχα την ευκαιρία να μιλήσω για το θέμα αυτό με τον Τάσο Κουράκη. Οφείλω να συμπληρώσω το παραπάνω άρθρο και να προσθέσω πως οι αντιδράσεις δεν προήλθαν μόνο από το ΤΕΕ, αλλά σχεδόν όλη η αντιπολίτευση στο Δημοτικό Συμβούλιο αντιτάχθηκε στα σχέδια κατάχωσης του περιτιχείσματος. Ως πολίτης και κάτοικος της Θεσσαλονίκης τους είμαι ευγνώμων.
Το σύνολο των αντιδράσεων ανάγκασε το Δήμαρχο και τη συμπολίτευση σε μια επί τόπου στροφή 180 μοιρών. Αν και έδωσαν κάποιες υποσχέσεις για τη διατήρηση του περιτειχίσματος, αυτό δεν πρέπει να μας αρκεί. Οι υποσχέσεις είναι τελείως ανέξοδες, και είναι υποχρέωση όλων μας να είμαστε σε επαγρύπνηση για την τύχη του μνημείου.
Ελλείψη trackback -> H ιστορία του Λευκού Πύργου.