Minix 3
· 11.01.06, 09:44ΠΜ Νίκος Γενημάκης
Η αρχή
Μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές στο χώρο της τεχνολογίας της πληροφορίας είναι αυτή του Andy Tanenbaum, δημιουργού του λειτουργικού συστήματος Minix.
Ο Tanenbaum, καθηγητής του Vrije Universiteit του Άμστερνταμ, δημιούργησε το Minix, έναν «κλώνο» του UNIX, ως διδακτικό πρότυπο για τους φοιτητές του το 1987. Ήδη από το 1979 η AT&T απαγόρευε τη διδασκαλία των εσωτερικών και του πηγαίου κώδικα του Version 7 Unix, που τον χειρίζονταν ως εμπορικό μυστικό.
Στην πρώτη έκδοση του βιβλίου “Operating Systems: Design and Implementation” του Andy Tanenbaum, περιέχονταν ένα μεγάλο μέρος του πηγαίου κώδικα του Minix, με σχολιασμό που ανέδειξε το βιβλίο σε κλασσικό κείμενο για τη διδασκαλία των λειτουργικών συστημάτων. Το Minix διεύρυνε τους ορίζοντες πολλών ανθρώπων για το πώς λειτουργούν τα λειτουργικά συστήματα, σπάζοντας το μονοπώλιο της γνώσης που είχε επιχειρήσει να επιβάλλει η AT&T.
Παρά τη σημαντική διαφωνία του με τον Tanenbaum για τη βασική δομή που θα έπρεπε να έχει ένα λειτουργικό σύστημα, o Linus Torvalds αναγνωρίζει πως βρήκε στο Minix την πηγή της γνώσης και της έμπνευσης, καθώς και την αρχική πλατφόρμα ανάπτυξης του Linux.
Αλλαγή προσανατολισμού
Το Minix υπήρξε ένα εξαιρετικό διδακτικό πρότυπο, και η δομή μικροπυρήνα που διαθέτει το ανέδειξε σε ένα είδος «πρωτοπορίας» ανάμεσα στα λειτουργικά συστήματα του είδους του. Πέρα όμως από τη διδασκαλία, ποτέ δεν αποπειράθηκε η επέκταση της χρήσης του για πρακτικούς σκοπούς.
Στον περιορισμό των χρήσεων του Minix συνετέλεσε και η περιοριστική άδεια χρήσης του, έναντι αντιτίμου που χρέωνε ο εκδοτικός οίκος Prentice Hall. Το αντίτιμο είτε ήταν άμεσο, είτε συμπεριλαμβάνονταν στην τιμή του βιβλίου “Operating Systems: Design and Implementation”. Αυτό συνέβαινε παρά τη θέληση του ίδιου του Tanenbaum, που ήθελε να διατεθεί ο πηγαίος κώδικας ως ανοιχτό λογισμικό.
Αυτό τελικά συνέβη το 2000, όταν Minix διατέθηκε στο κοινό κάτω από τους όρους της άδειας χρήσης BSD. Ήταν όμως αργά, καθώς το Linux κυριαρχούσε στο χώρο του ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού, και δεν υπήρχε πια έντονο ενδιαφέρον για το Minix.
Στις 24 Οκτώβρη του 2005, η έκδοση 3 του ιστορικού λειτουργικού συστήματος έγινε πια γεγονός. Πρόκειται για μια ριζικά διαφορετική έκδοση από το Minix 2, με μια σειρά σημαντικών βελτιώσεων και μια νέα αρχιτεκτονική με στόχο μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Και ενώ εξακολουθεί να είναι το διδακτικό πρότυπο της τρίτης έκδοσης του “Operating Systems: Design and Implementation”, το Minix 3 στοχεύει να γίνει ένα σύγχρονο, ανταγωνιστικό και χρηστικό λειτουργικό σύστημα, που να χρησιμοποιείται σε προσωπικούς υπολογιστές, σε PDA, κινητά τηλέφωνα, καταναλωτικά ηλεκτρονικά και “embedded” πλατφόρμες, καθώς και στο διάσημο πια laptop των 100 δολαρίων του Nicholas Negroponte.
(Μη) εγκατάσταση
Οι απαιτήσεις εγκατάστασης είναι πραγματικά ελάχιστες για το Minix. Αρκεί ακόμα και ένας i386 με 8MB μνήμης RAM, ενώ για την επιτάχυνση του συστήματος απαιτούνται τουλάχιστο 16MB RAM.
Αν έχετε την περιέργεια να το δοκιμάσετε το Minix 3, αλλά διστάζετε να το εγκαταστήσετε στον υπολογιστή σας, μην ανησυχείτε: Το Minix 3 έρχεται στη μορφή LiveCD, που σημαίνει πως μπορεί να τρέχει εξολοκλήρου από το CD χωρίς εγκατάσταση.
Ένας άλλος τρόπος είναι να το τρέξετε χρησιμοποιώντας την εξομοίωση Η/Υ QEMU, εκτελώντας απλά μια διαδικασία τριών βημάτων:
- Κατεβάστε τη συμπιεσμένη εικόνα ISO (IDE CD-ROM) της διανομής Minix 3. Στη γραμμή εντολών του Linux δώστε την εντολή:
wget -c http://www.minix3.org/download/IDE-3.1.2a.iso.bz2 - Αποσυμπιέστε την εικόνα ISO με ένα πρόγραμμα όπως το 7-zip (για χρήστες M$ Windows) ή στη γραμμή εντολών:
bunzip2 IDE-3.1.2a.iso.bz2 - Εισάγετε το παρακάτω στην γραμμή εντολών:
qemu -cdrom IDE-3.1.2a.iso -boot d -m 16 &
Υπάρχει και μια τρίτη λύση, αυτή της εγκατάστασης σε USB Memory Stick, εφόσον ο υπολογιστής υποστηρίζει εκκίνηση από αυτό το μέσο.
Ένα σύντομο “test drive”
Παρά τους υψηλούς στόχους του και τις – ομολογουμένως – πρωτοποριακές ιδέες που ενσωματώνει στην αρχιτεκτονική του, το Minix 3 είναι ακόμα σε ένα πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Όχι, μην περιμένετε ευκολία στη χρήση, ούτε κάποιο γραφικό περιβάλλον εργασίας. Αυτό που θα σας υποδεχθεί είναι μια κονσόλα με μαύρο φόντο και τη γραμμή εντολών του κελύφους ash (εικόνα).
Τα εργαλεία της γραμμής εντολών είναι γνώριμα σε όσους έχουν δουλέψει στο παρελθόν σε κονσόλα. Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ένα πλήρες περιβάλλον ανάπτυξης εφαρμογών (λίγο άβολο, αλλά μοιάζει με αυτό με το οποίο ο Linus ξεκίνησε να γράφει το Linux…), συμπεριλαμβανομένων των compilers GCC και ACK, κλασσικών editors όπως οι Emacs και vim, της αγαπημένης μου γλώσσας προγραμματισμού, μιας πληθώρας άλλων εργαλείων του GNU Project κτλ. Ένας πληρέστερος κατάλογος του διαθέσιμου λογισμικού μπορεί να βρεθεί στον ιστότοπο του Minix 3.
Μπορείτε να δοκιμάσετε να τρέξετε το benchmark dhrystone και έτσι να εκτιμήσετε την ταχύτητα με την οποία το Minix τρέχει στον υπολογιστή σας, συγκρίνοντάς το αποτέλεσμά σας με αυτά. Στο δικό μου Dell Latitude D610, με το Minix 3 να τρέχει μέσα σε εξομοίωση στο QEMU (βλ. παραπάνω) κάτω από Linux, το αποτέλεσμά ήταν μόλις 91.916 dhrystones/sec. Χωρίς εξομοίωση, κάνοντας απλά την εκκίνηση από το LiveCD, το αποτέλεσμα ήταν 2.369.449 dhrystones/sec.
Είναι δυνατή η δικτύωση με TCP/IP και συνεπώς η πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Για την εγκατάσταση προγραμμάτων μέσω δικτύου υπάρχει το πρόγραμμα “easypack”. Μέσω easypack μπορείτε να εγκαταστήσετε τον μη-γραφικό φυλλομετρητή Lynx και να «σερφάρετε» από την κονσόλα.
Δείτε επίσης
- Minix 3, επίσημος ιστότοπος
- Minix, άρθρο στην αγγλική Wikipedia
- Andrew S. Tanenbaum, βιογραφικό άρθρο στην αγγλική Wikipedia
- Όλα τα βιβλία του Αndy Tanenbaum
* * *
Σχόλια στο άρθρο