Προσβασιμότητα και ΕΛ/ΛΑΚ
· 19.03.06, 05:58ΜΜ Νίκος ΓενημάκηςΜε αφορμή τη σημερινή δημοσίευση του Newsforge με τίτλο “FOSS community, disabled users must learn to communicate”, θα ήθελα να πω πως προσυπογράφω αυτό που λέει ο τίτλος του άρθρου, και συμμερίζομαι σε μεγάλο βαθμό τους προβληματισμούς που εκφράζονται εκεί.
Σε προηγούμενο σχόλιο σε σχετικό άρθρο, είχα αναφερθεί στην περίπτωση ενός ατόμου που αναγκάστηκε να αφήσει το Linux και να επιστρέψει στα Windows, καθώς εξαρτώταν από ένα συγκεκριμένο λογισμικό φωνητικής εισαγωγής κειμένου το όποιο δεν ήταν διαθέσιμο σε Linux. Πιστεύω πως με μικρή σχετικά προσπάθεια, μπορεί να κανείς να ανακαλύψει πολλές τέτοιες περιπτώσεις χρηστών που είναι εγκλωβισμένοι σε μια κλειστή πλατφόρμα εξαιτίας της απουσίας ελεύθερων εναλλακτικών.
Εντούτοις, παρά τις τυχόν ελλείψεις που παρουσιάζει σήμερα το ΕΛ/ΛΑΚ στον τομέα αυτό, οι προδιαγραφές προσβασιμότητας, το ΕΛ/ΛΑΚ και τα ανοιχτά standards είναι έννοιες στενά συνδεδεμένες. Η υλοποίηση τους είναι μονόδρομος για την κατασκευή μιας πλατφόρμας που θα καθιστά το χρήστη (τελικό ή μη) πραγματικά ελεύθερο.1 Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, όπως στις προδιαγραφές προσβασιμότητας WAI και Section 508 για τον παγκόσμιο ιστό, οι προδιαγραφές είναι οι ίδιες ανοιχτά standards, και λειτουργούν συμπληρωματικά με τα άλλα standards που υπάρχουν.
Πρέπει να γίνει επίσης σαφές πως η διαφαινόμενη προσωρινή υπεροχή της πλατφόρμας των MS Windows στον τομέα της προσβασιμότητας είναι ευκαιριακή, και κάθε άλλο παρά στην ίδια την Microsoft. Όπως ορθά επισημαίνεται στο άρθρο του Newsforge, πολλές φορές η ύπαρξη εργαλείων προσβασιμότητας για τα Windows οφείλεται σε “reverse engineering”, μια διαδικασία την οποία η ίδια η Microsoft απαγορεύει στους όρους χρήσης των προϊόντων της.
Τι πρέπει να γίνει λοιπόν για να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στους χρήστες με αναπηρίες και το ανοιχτό λογισμικό; Η βάση ήδη υπάρχει, καθώς έχουν διατυπωθεί όλες οι προδιαγραφές και υπάρχει η βούληση για την υλοποίησή τους.
Αυτό που σίγουρα χρειάζεται είναι περισσότερη αποφασιστικότητα και συμμετοχή της πολιτείας στις προσπάθειες αναβάθμισης της προσβασιμότητας του ΕΛ/ΛΑΚ, που στο μεγαλύτερο βαθμό είναι σε χέρια εθελοντών. Η άρση των αποκλεισμών σε βάρος των ΑΜΕΑ είναι ένα μεγάλο κοινωνικό διακύβευμα, και ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτό στην «κοινωνία της πληροφορίας» είναι η επένδυση στο ΕΛ/ΛΑΚ και τα ανοιχτά standards.
1 Όπως κανείς μπορεί να διαβάσει στη «Διακήρυξη για τα δικαιώματα του πολίτη στον ψηφιακό κόσμο» αυτή η ελευθερία είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, που ο καθένας είναι εξίσου σημαντικός με την προσβασιμότητα της νεάς τεχνολογίας.
Δείτε επίσης
* * *
«Oι προδιαγραφές προσβασιμότητας, το ΕΛ/ΛΑΚ και τα ανοιχτά standards είναι έννοιες στενά συνδεδεμένες.»
Όχι μόνο αυτό, Νίκο. Ο προσανατολισμός της κοινότητας ΕΛ/ΛΑΚ προς την κατεύθυνση βελτίωσης της προσβασιμότητας του λογισμικού πηγάζει από το κοινωνικό συμβόλαιο, τον ουσιώδη ουμανισμό στην καρδιά της ιδεολογίας του κινήματος (στον οποίο οφείλεται και το βάρος που δίνεται στην προσπάθεια διεθνοποίησης – τοπικοποίησής του).
«Πρέπει να γίνει επίσης σαφές πως η διαφαινόμενη προσωρινή υπεροχή της πλατφόρμας των MS Windows στον τομέα της προσβασιμότητας είναι ευκαιριακή.»
Ποιά υπεροχή; Από την μικρή έρευνα που έκανα σήμερα για το θέμα της προσβασιμότητας των δικτυακών τόπων κάποιων δημόσιων υπηρεσιών, βγάζω το συμπέρασμα ότι η τυφλή προσκόλληση στις τεχνολογίες της MSFT αποτελεί ουσιαστικά τροχοπέδη για την προσβασιμότητα στην χώρα μας, είτε λόγω της παραχάραξης των web standards και άλλων ανοικτών προτύπων από μέρους της εταιρείας, είτε λόγω της επανάπαυσης των περισσότερων εταιρειών ανάπτυξης έργων δημοσίου στα εργαλεία RAD. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο, όπως και να έχει: ψηφιακός αποκλεισμός για τα ΑΜΕΑ/ΑΜΠΟ.